Cannabis Genetics: Seed Banks, Landrace, Hybrid — เข้าใจสายพันธุ์

24/6/2569

**หมายเหตุ:** บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาและการลดอันตราย (Harm Reduction) เท่านั้น

## Cannabis Genetics: Seed Banks, Landrace, Hybrid

การเข้าใจ genetics ของกัญชาช่วยให้คุณเลือกสายพันธุ์ได้ถูกต้อง และรู้ว่าคุณได้อะไรจากเมล็ดที่ปลูก บทความนี้จะบอกคุณทุกอย่างเกี่ยวกับ landrace, hybrid, และ seed banks — **ผมคิดว่า**

### Landrace สายพันธุ์ดั้งเดิม

> "Landrace คือสายพันธุ์กัญชาที่เติบโตเองตามธรรมชาติในพื้นที่ใด..."
Landrace คือสายพันธุ์กัญชาที่เติบโตเองตามธรรมชาติในพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่งโดยเฉพาะ เช่น afghan จากอัฟกานิสถาน thai จากไทย colombian จากโคลอมเบีย malawi จากมาลาวี

landrace มี กลิ่นและรสชาติ (Terpene Profile) เฉพาะตัว ไม่ซ้ำใคร เพราะวิวัฒนาการในสภาพแวดล้อมเฉพาะ เช่น thai landrace มีกลิ่นเขตร้อน เพราะมันปรับตัวให้เข้ากับสภาพอากาศที่ร้อนชื้นนั่นเอง

ข้อดีของ landrace คือ กลิ่นและรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์ แถมยังมีพันธุกรรมที่นิ่งกว่า ข้อเสียคือหาได้ยาก และอาจจะปรับตัวเข้ากับสภาพอากาศที่ไม่คุ้นเคยได้ยาก

> "Landrace = ต้นฉบับ Hybrid = ปรับแต่ง Seed Bank = คุณภาพคงที่"

### Hybrid สายพันธุ์ผสม

Hybrid ก็คือการเอา Landrace ตั้งแต่ 2 สายพันธุ์ขึ้นไปมาผสมกัน อย่าง OG Kush ที่มีทั้ง Thai, Afghan และ Chemdawin เป็นต้น Blue Dream ผสมระหว่าง blueberry และ haze

สายพันธุ์ไฮบริดจะมีกลิ่นและรสชาติ (terpene profile) ที่เป็นการผสมผสานกันระหว่างต้นพ่อและต้นแม่ ทำให้ได้ทั้งรสชาติและเอฟเฟกต์ที่หลากหลาย ข้อดีคือสามารถปรับแต่งให้ได้ผลกระทบที่ต้องการ ข้อเสียคือ พันธุกรรมอาจจะไม่นิ่งเท่าสายพันธุ์แท้ (landrace) แต่ละเมล็ดอาจต่างกัน

### Seed Banks ธนาคารเมล็ด

Seed bank หรือแหล่งเก็บเมล็ดพันธุ์ที่ดี ควรมีพันธุกรรมที่นิ่ง ไม่เพี้ยน ไม่เพี้ยน และให้ข้อมูล terpene profile ที่ชัดเจน

seed bank ที่มีชื่อเสียง เช่น archives, Humboldt, และ bodhi seed bank แต่ในประเทศไทย seed bank ยังไม่ค่อยแพร่หลายเท่าไหร่ ส่วนใหญ่ซื้อเมล็ดจากต่างประเทศ

### การรักษา Genetics

clone คือเหมือนแม่ 100 เปอร์เซ็นต์ แค่เอากิ่งจากต้นแม่มาปักชำ เราก็ได้ต้นใหม่ที่มีพันธุกรรมเหมือนตัวแม่เป๊ะเลย

เมล็ด (Seed) จะมีความหลากหลายในแต่ละต้น แม้จะมาจากต้นแม่เดียวกัน แต่ละต้นอาจให้ผลผลิตที่ต่างกันเพราะมันเป็นการผสมพันธุ์กันตามธรรมชาติ

### ตารางเปรียบเทียบ Genetics

| ประเภท | ความเสถียร | Terpene | หาได้ง่าย | เหมาะกับ |
|---|---|---|---|---|
| Landrace | สูงสุด | Unique | ยาก | ผู้ต้องการของแท้ |
| Hybrid | ปานกลาง | ผสม | ง่าย | ผู้ต้องการปรับแต่ง |
| Clone | สูงสุด | เหมือนแม่ | ปานกลาง | ผู้ต้องการคงที่ |