น้ำและ pH: RO, น้ำประปา, น้ำบ่อ — คุณภาพน้ำเปลี่ยนรสดอกยังไง
23/6/2569
**หมายเหตุ:** บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาและการลดอันตราย (Harm Reduction) เท่านั้น
## น้ำและ pH: RO, น้ำประปา, น้ำบ่อ — คุณภาพน้ำเปลี่ยนรสดอกยังไง
พืชได้รับน้ำเป็นส่วนประกอบถึง 90 เปอร์เซ็นต์ หากค่า pH ของน้ำไม่เหมาะสม พืชจะไม่สามารถดูดซึมสารอาหารได้ ไม่ว่าปุ๋ยจะดีแค่ไหน บทความนี้จะบอกว่าน้ำแต่ละแหล่งต่างกันยังไง และ pH สำคัญแค่ไหน — **ตอบตรงๆ เลยครับ**
### ทำไม pH ถึงสำคัญที่สุด
> "ค่า pH เป็นตัวกำหนดความสามารถในการละลายและการดูดซึมสารอาหารข..."
ค่า pH เป็นตัวกำหนดความสามารถในการละลายและการดูดซึมสารอาหารของพืช หากค่า pH ไม่เหมาะสม จะเกิดสภาวะที่พืชไม่สามารถดึงสารอาหารไปใช้ได้ (Nutrient Lockout) ทำให้พืชขาดสารอาหารแม้จะมีปุ๋ยอยู่ในดินเต็มที่ก็ตาม
pH ที่เหมาะสม:
ดิน: 6.0 ถึง 6.8
Coco และ Hydro: 5.5 ถึง 6.2
> "ปุ๋ยแพงแค่ไหนก็ไม่มีความหมาย ถ้า pH ผิด — พืชก็ดูดซึมไปใช้ไม่ได้"
### น้ำ 3 แหล่ง: เปรียบเทียบ
น้ำ RO (Reverse Osmosis): บริสุทธิ์สุด ไม่มีแร่ธาตุใดๆ EC ต่ำกว่า 0.1 mS/cm ข้อดีคือควบคุม nutrient ได้แม่นยำมาก เพราะไม่มีอะไรปน ข้อเสียคือต้องเติม Cal-Mag เสมอ เนื่องจากขาดแร่ธาตุที่จำเป็น ต้นทุนเครื่อง RO ประมาณ 3,000 ถึง 8,000 บาท
น้ำประปา: มีคลอรีนและแร่ธาตุต่างกันตามพื้นที่ ค่า EC จะอยู่ที่ประมาณ 0.2 ถึง 0.8 mS/cm ข้อดีคือไม่มีค่าใช้จ่าย แต่ข้อเสียคือคลอรีนทำลายจุลินทรีย์ในดิน living soil และส่วนแร่ธาตุที่ปนมาอาจทำให้เราควบคุมสารอาหาร (Nutrient) ได้ยาก ดังนั้นควรพักน้ำไว้ 24 ชั่วโมงเพื่อไล่คลอรีนออกก่อน
น้ำบ่อ/น้ำบาดาล: มีแร่ธาตุสูง มีค่าความนำไฟฟ้า (EC) อยู่ที่ประมาณ 0.5 ถึง 2.0 mS/cm บางแห่งมีเหล็ก แมงกานีส สูง ข้อดีคือมีแร่ธาตุธรรมชาติ ข้อเสียคือแร่ธาตุที่มีอาจเกินจน พืชได้รับสารอาหารมากเกินไปจนเกิดพิษ แนะนำว่าควรส่งตรวจวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการก่อนนำมาใช้งานจริงครับ
### ตารางเปรียบเทียบ:
| ด้าน | น้ำ RO | น้ำประปา | น้ำบ่อ |
|---|---|---|---|
| ความบริสุทธิ์ | สูงสุด | กลาง | ต่ำ |
| EC | 0.1 | 0.2–0.8 | 0.5–2.0 |
| ควบคุม nutrient | ง่ายสุด | กลาง | ยาก |
| เหมาะกับ living soil | ดี (ต้องเติม Cal-Mag) | พอใช้ (ต้องไล่คลอรีน) | ไม่แนะนำ |
| ต้นทุน | กลาง (เครื่อง RO) | ต่ำ | ต่ำ |
| รสชาติดอก | สะอาดที่สุด | ดี | ขึ้นกับแร่ธาตุ |
### วิธีจัดการน้ำแต่ละชนิด
น้ำ RO: เติม Cal-Mag 0.2 ถึง 0.5 ml/L ก่อนเติมปุ๋ยอื่น
น้ำประปา: เปิดทิ้ง 24 ชั่วโมง หรือใช้วิตามินซี 1 เม็ดต่อน้ำ 20 ลิตรเพื่อไล่คลอรีนทันที
น้ำบ่อ: เช็กค่า EC, pH รวมถึงปริมาณเหล็กและแมงกานีส ก่อนใช้ ถ้าเหล็กเกิน 0.5 ppm ควรผ่านระบบกรองก่อนนำไปใช้