Clone vs Seed: เลือกขยายพันธุ์ยังไงให้ genetics ดีไม่เพี้ยน

23/6/2569

**หมายเหตุ:** บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาและการลดอันตราย (Harm Reduction) เท่านั้น

## Clone vs Seed: เลือกขยายพันธุ์ยังไงให้ genetics ดีไม่เพี้ยน

เมื่อพบต้นกัญชาที่ Terpene Profile และผลผลิตถูกใจ คำถามคือจะรักษา genetics นี้ไว้ยังไงสำหรับรอบต่อไป คำตอบมี 2 ทาง: clone และ seed — **ไม่แนะนำ**

### Seed: ความหลากหลายที่ไม่แน่นอน

> "เมล็ดจากต้นเดียวกันให้ผลผลิตต่างกันแต่ละต้น เพราะ พันธุกรรมม..."
เมล็ดจากต้นเดียวกันให้ผลผลิตต่างกันแต่ละต้น เพราะ พันธุกรรมมันผสมกันแบบสุ่ม เหมือนพี่น้องคนละหน้าตา Seed เหมาะสำหรับการค้นหา genetics ใหม่ แต่ไม่เหมาะสำหรับการผลิตที่สม่ำเสมอ

ข้อดี: ได้ระบบรากแก้วที่แข็งแรง ทำให้ต้นโตมาแกร่งกว่า และไม่มีปัญหาเรื่องการส่งต่อไวรัสจากต้นแม่
ข้อเสีย: แต่ละต้นไม่เหมือนกัน ต้องรอประมาณ 2-4 สัปดาห์ถึงจะเริ่มแยกเพศได้ชัดเจนว่าตัวไหนเป็นผู้หรือเมีย

### Clone: เหมือนแม่ 100%

Clone คือการตัดกิ่งจากต้นแม่ไปปักชำ ได้ต้นใหม่ที่ พันธุกรรมเหมือนต้นแม่เป๊ะๆ เหมาะสำหรับการผลิตที่ต้องการคุณภาพสม่ำเสมอทุกรอบ

ข้อดี: เหมือนแม่ 100 เปอร์เซ็นต์ รู้เพศแน่นอนนนนน (ตัวเมีย) โตเร็วกว่า seed 2 ถึง 3 สัปดาห์
ข้อเสีย: ไม่มีรากแก้ว ทำให้รากฝอยอาจจะอ่อนแอกว่า และอาจมีการสะสมไวรัสจากแม่พันธุ์ ถ้าแม่พันธุ์ไม่แข็งแรง clone ก็ไม่แข็งแรง

### วิธีเก็บแม่พันธุ์ (Mother Plant)

เลือกต้นที่ดีที่สุดจาก batch: Terpene ดี ผลผลิตสูง ทนโรค โตเร็ว
เลี้ยงในระยะ Vegetative ตลอด (แสง 18/6) โดยไม่เปลี่ยนเป็น 12/12 เพราะจะทำให้พืชออกดอก
ตัดแต่งทุก 4 ถึง 6 สัปดาห์: ช่วยให้แตกกิ่งใหม่ เอาไว้ทำกิ่งพันธุ์ต่อได้ง่ายขึ้น
เปลี่ยนกระถางทุก 3 ถึง 4 เดือน: รากเต็มกระถางแล้วโตช้า
ตรวจสอบโรคสม่ำเสมอ: ต้นแม่ ต้องสะอาด ไม่มีไวรัส ไม่มีโรค

> "Mother plant คือทรัพย์สินที่มีค่าที่สุดของผู้ปลูก — ดูแลให้ดี อยู่ได้ 1 ถึง 2 ปี ให้ clone ได้หลักร้อยกิ่ง"

### วิธี Clone สำหรับมือใหม่

ขั้นตอนที่ 1: ตัดกิ่งจากแม่พันธุ์ ยาว 10 ถึง 15 ซม. มี 2 ถึง 3 node ตัดเฉียง 45 องศา เพิ่มพื้นที่ดูดน้ำ
ขั้นตอนที่ 2: ตัดใบใหญ่ทิ้ง เหลือใบด้านบน 2 ถึง 3 ใบ ตัดครึ่งใบ ลดการคายน้ำ
ขั้นตอนที่ 3: จุ่มปลายกิ่งใน rooting hormone (IBA 0.3 ถึง 0.8 เปอร์เซ็นต์)
ขั้นตอนที่ 4: ปักใน media (coco, rockwool หรือดินเบา) รดน้ำ
ขั้นตอนที่ 5: ครอบโดมพลาสติกเพื่อรักษาความชื้น 80 ถึง 90 เปอร์เซ็นต์ เปิดวันละ 2 ครั้ง
ขั้นตอนที่ 6: รากเดิน 7 ถึง 14 วัน เปิดโดมทีละนิดให้ plant ปรับตัวกับอากาศปกติ