ธุรกิจโรซินไทย: ตลาด Solventless มีขนาดใหญ่แค่ไหน และทำไมผู้ผลิตถึงยังคงเงียบ

23/6/2569

**หมายเหตุ:** บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาและการลดอันตราย (Harm Reduction) เท่านั้น

## ธุรกิจโรซินไทย: ตลาด Solventless มีขนาดใหญ่แค่ไหน และทำไมผู้ผลิตถึงยังคงเงียบ

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ตลาดผลิตภัณฑ์จากกัญชงและกัญชาในไทยเติบโตอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์ CBD ที่ได้รับความนิยมทั้งในกลุ่มผู้ใช้งานเพื่อสุขภาพและผู้ที่ต้องการลดความเครียด การสกัดสารสำคัญจากพืชชนิดนี้มีหลายวิธี แต่วิธี Solventless หรือการสกัดแบบไม่ใช้สารเคมีอย่างเช่นการทำ "โรซิน" (Rosin) เริ่มได้รับความสนใจมากขึ้น ด้วยความบริสุทธิ์และปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ ทว่า แม้จะมีศักยภาพ กลับพบว่าผู้ผลิตส่วนใหญ่ยังคงเงียบและไม่เปิดเผยตัว บทความนี้จะพาสำรวจว่าตลาดโรซินในไทยมีขนาดใหญ่แค่ไหน ปัจจัยใดที่ทำให้ผู้ผลิตเลือกทำงานเงียบๆ และสิ่งที่ผู้ใช้งานควรรู้ก่อนตัดสินใจเลือกผลิตภัณฑ์ — **ผมว่า**

> "ความนิยมของวิธี Solventless ในไทยเริ่มต้นจากความต้องการของผู..."
ความนิยมของวิธี Solventless ในไทยเริ่มต้นจากความต้องการของผู้ใช้งานที่ต้องการผลิตภัณฑ์ที่สะอาดและปลอดภัยมากขึ้น โดยเฉพาะผู้ที่ใช้ CBD เพื่อเสริมสุขภาพ วิธีการทำโรซินใช้ความร้อนและความดันสูงในการบีบเอาน้ำมันจากดอกหรือใบทับทิม (hash) โดยไม่ใช้สารเคมีใดๆ ทำให้ได้สารสำคัญที่มีคุณภาพสูง แต่กระบวนการนี้ต้องอาศัยอุปกรณ์พิเศษอย่างเครื่องโรซินเพรส (Rosin Press) และความชำนาญในการควบคุมอุณหภูมิกับเวลาให้แม่นยำ ไม่เช่นนั้น อาจทำให้เกิดสารตกค้างหรือลดประสิทธิภาพของสาร CBD

แม้จะเป็นตลาดที่เติบโต แต่ข้อมูลเกี่ยวกับขนาดตลาดโรซินในไทยยังจำกัด ทั้งนี้ ด้วยข้อจำกัดด้านกฎหมายที่ยังไม่ชัดเจนในบางแง่มุมของกัญชง-กัญชา ทำให้ผู้ผลิตส่วนใหญ่เลือกไม่เปิดเผยตัวตนหรือโปรโมตผลิตภัณฑ์อย่างเป็นทางการ หลายคนเลือกขายผ่านช่องทางส่วนตัวหรือร้านค้าที่ไม่ใช่แบรนด์ใหญ่ เพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงทางกฎหมาย ทั้งที่ความจริงแล้ว การทำโรซินด้วยวิธี Solventless มีศักยภาพสูง เพราะตอบโจทย์กลุ่มผู้บริโภคที่ใส่ใจสุขภาพและต้องการผลิตภัณฑ์ธรรมชาติ 100%

### ศักยภาพและข้อจำกัดของตลาดโรซินในไทย

ตลาดโรซินในไทยอาจดูเงียบ แต่กลุ่มผู้ใช้งานเฉพาะทางอย่างผู้ที่ใช้ CBD เพื่อการบำบัดหรือผู้ใช้งานอุปกรณ์vaporizer (vape) ระดับกลางถึงสูง ยังคงมีความต้องการสูง โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่มีความบริสุทธิ์สูงและไม่มีสารเคมีตกค้าง วิธีการสกัดแบบ Solventless เช่น การบีบโรซิน สามารถให้ความเข้มข้นของ CBD ได้สูงถึง 70-80% หากควบคุมกระบวนการอย่างมีประสิทธิภาพ ตัวอย่างเช่น ผู้ผลิตบางรายในไทยใช้ดอกกัญชงสายพันธุ์เฉพาะที่ปลูกแบบอินทรีย์ เพื่อเพิ่มคุณค่าให้กับผลิตภัณฑ์

แต่ข้อจำกัดหลักคือต้นทุนการผลิตที่สูง เมื่อเทียบกับวิธีการสกัดด้วยตัวทำละลายอย่าง CO2 หรือเอทานอล การทำโรซินต้องใช้อุปกรณ์ราคาแพงและต้องมีความแม่นยำสูงในการควบคุมอุณหภูมิและความดัน ทำให้ผู้ผลิตขนาดเล็กหรือรายใหม่เข้าถึงได้ยาก นอกจากนี้ ผลผลิตต่อครั้งมักมีปริมาณน้อย จึงไม่เหมาะสำหรับการผลิตในอุตสาหกรรมขนาดใหญ่

อีกปัจจัยที่ทำให้ผู้ผลิตเลือกเงียบคือความไม่แน่นอนของกฎหมาย แม้กัญชงจะถูกอนุญาตให้ปลูกได้ตาม พ.ร.บ. กัญชง พ.ศ. 2562 แต่การแปรรูปและการขายผลิตภัณฑ์ CBD ยังต้องอยู่ภายใต้กฎระเบียบที่ไม่ชัดเจน โดยเฉพาะการใช้สารสกัดในผลิตภัณฑ์อาหารหรือเครื่องสำอาง ทำให้ผู้ผลิตบางรายเลือกไม่ประกาศตัวตน เพื่อป้องกันปัญหาทางกฎหมายในอนาคต

### ความท้าทายและปัจจัยที่ส่งผลต่อการเติบโต

แม้จะมีศักยภาพ แต่ตลาดโรซินในไทยยังเผชิญหลายความท้าทาย ประการแรกคือการขาดมาตรฐานกลางสำหรับผลิตภัณฑ์ ทำให้ผู้บริโภคไม่สามารถเปรียบเทียบคุณภาพได้อย่างชัดเจน ตัวอย่างเช่น โรซินที่ผลิตจากดอกกัญชงคุณภาพต่ำ อาจมีสารปนเปื้อนหรือมีประสิทธิภาพต่ำกว่าที่คาดหวัง ในขณะที่ผู้ผลิตบางรายไม่เปิดเผยข้อมูลการทดสอบทางห้องปฏิบัติการ (lab report) ทำให้ผู้ใช้งานไม่สามารถตรวจสอบความบริสุทธิ์ของ CBD ได้

ประการที่สองคือการแข่งขันจากผลิตภัณฑ์ Solvent-based ที่มีต้นทุนการผลิตต่ำกว่าและผลผลิตมากกว่า เช่น การสกัดด้วย CO2 ที่สามารถผลิต CBD ได้ในปริมาณมหาศาล แม้จะต้องใช้ตัวทำละลาย แต่ผู้ผลิตใหญ่สามารถลดต้นทุนและขายในราคาที่แข่งขันได้ ทำให้ผู้ผลิตโรซินที่เน้นคุณภาพสูงต้องเจอกับการแข่งขันทางราคาที่ไม่เสมอภาค

นอกจากนี้ ความรู้ความเข้าใจของผู้บริโภคยังเป็นอีกปัจจัยที่จำกัดการเติบโต หลายคนยังไม่ทราบถึงความแตกต่างระหว่างโรซินกับ CBD แบบอื่น หรือเห็นว่าเป็นเพียงผลิตภัณฑ์เดียวกันที่มีราคาสูงกว่า ทำให้ผู้ผลิตต้องลงทุนในการให้ความรู้ผ่านช่องทางออนไลน์หรือกิจกรรมประชาสัมพันธ์ ซึ่งอาจเป็นความเสี่ยงหากถูกมองว่าเป็นการโปรโมตผลิตภัณฑ์ที่ผิดกฎหมาย

### วิธีเลือกและใช้งานโรซินอย่างมีประสิทธิภาพ

สำหรับผู้ใช้งานที่ต้องการเลือกโรซินคุณภาพดี ควรเริ่มต้นด้วยการตรวจสอบแหล่งที่มาของวัตถุดิบ เช่น ดอกกัญชงที่ใช้ปลูกแบบอินทรีย์หรือปลอดสารพิษ นอกจากนี้ ควรมองหาผลิตภัณฑ์ที่มีรายงานการทดสอบจากห้องปฏิบัติการ (COA) เพื่อรับประกันว่าไม่มีสารปนเปื้อน เช่น ยาฆ่าแมลง โลหะหนัก หรือเชื้อรา

ในการใช้งานโรซินกับอุปกรณ์vaporizer ควรเลือกอุณหภูมิที่เหมาะสม (โดยทั่วไป 180-220 องศาเซลเซียส) เพื่อให้สารสำคัญระเหยออกมาโดยไม่ไหม้ ควรทำความสะอาดห้องบรรจุสาร (chamber) ของvaporizerเป็นประจำ เพื่อป้องกันการสะสมของคราบและรักษาประสิทธิภาพการใช้งาน

สำหรับผู้ที่ต้องการทำโรซินเองที่บ้าน ควรลงทุนในเครื่องโรซินเพรสที่ควบคุมอุณหภูมิและแรงดันได้อย่างแม่นยำ พร้อมศึกษาขั้นตอนการใช้งานจากแหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้ เช่น วิดีโอสอนจากผู้ผลิตอุปกรณ์หรือชุมชนผู้ใช้งานที่มีประสบการณ์

### จุดเด่นและจุดด้อย

**จุดเด่น:**
1. **ปลอดภัยไม่มีสารเคมีตกค้าง**
โรซินไม่ใช้ตัวทำละลายใดๆ ในการสกัด ทำให้ผู้ใช้งานมั่นใจได้ว่าไม่มีสารเคมีเหลืออยู่ในผลิตภัณฑ์ ตัวอย่างเช่น ผู้ใช้งานที่แพ้สารบางชนิดใน CBD แบบ Solvent-based อาจหันมาใช้โรซินเพื่อลดความเสี่ยง

2. **รักษาเทอร์ปีน (Terpene) ได้ดีกว่า**
การสกัดแบบ Solventless ช่วยรักษาเทอร์ปีนที่เป็นสารหอมระเหยตามธรรมชาติ ทำให้ผู้ใช้งานได้รับกลิ่นและรสชาติที่ใกล้เคียงกับพืชต้นกำเนิด ตัวอย่างเช่น โรซินจากดอกกัญชงสายพันธุ์ OG Kush มีกลิ่นดินและเปปเปอร์ที่ชัดเจน

3. **เหมาะสำหรับผู้ใช้งานเพื่อสุขภาพ**
ด้วยความบริสุทธิ์ของผลิตภัณฑ์ โรซินจึงเป็นทางเลือกของผู้ที่ใช้ CBD เพื่อบำบัดอาการต่างๆ เช่น อาการปวดเรื้อรังหรือความวิตกกังวล

4. **สนับสนุนผู้ผลิตท้องถิ่น**
ผู้ผลิตโรซินส่วนใหญ่เป็นธุรกิจขนาดเล็กที่ใช้วัตถุดิบท้องถิ่น ทำให้การซื้อผลิตภัณฑ์นี้เป็นการสนับสนุนเศรษฐกิจชุมชน

5. **หลากหลายการใช้งาน**
โรซินสามารถใช้กับอุปกรณ์vaporizer หรือผสมกับอาหารและเครื่องดื่มได้ ตัวอย่างเช่น บางคนใช้โรซินผสมในชาหรือกาแฟเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการดูดซึม

**จุดด้อย:**
1. **ราคาสูงกว่าผลิตภัณฑ์อื่น**
ด้วยต้นทุนการผลิตที่สูง โรซินมักมีราคาสูงกว่า CBD แบบ Solvent-based ถึง 2-3 เท่า ทำให้ผู้ใช้งานทั่วไปอาจลังเล

2. **ผลผลิตต่อครั้งน้อย**
การสกัดแบบ Solventless ได้ผลผลิตน้อยกว่าวิธีอื่น ทำให้ไม่เหมาะสำหรับการผลิตในอุตสาหกรรมขนาดใหญ่

3. **ต้องการความชำนาญสูง**
ผู้ผลิตต้องมีความรู้ในการควบคุมอุณหภูมิและความดันให้แม่นยำ ไม่เช่นนั้น อาจทำให้โรซินไหม้หรือมีคุณภาพต่ำ

4. **กฎหมายที่ไม่ชัดเจน**
ความไม่แน่นอนของกฎหมายในไทยทำให้ผู้ผลิตบางรายไม่กล้าลงทุนหรือขยายธุรกิจ

### สรุป

ตลาดโรซินในไทยอาจยังดูเงียบ แต่ศักยภาพของมันชัดเจน โดยเฉพาะกับกลุ่มผู้ใช้งานที่ต้องการผลิตภัณฑ์ที่ปลอดภัยและมีคุณภาพสูง แม้จะมีข้อจำกัดด้านต้นทุนและกฎหมาย แต่โรซินก็เป็นทางเลือกที่น่าสนใจสำหรับผู้ที่ต้องการสัมผัสกับคุณสมบัติของกัญชงอย่างแท้จริง

หากคุณเป็นผู้ใช้งานอุปกรณ์vaporizerมือใหม่หรือระดับกลาง โรซินอาจเป็นตัวเลือกที่ดีหากคุณใส่ใจสุขภาพและต้องการผลิตภัณฑ์ธรรมชาติ แต่ควรศึกษาข้อมูลให้ละเอียดก่อนตัดสินใจเลือก ทั้งตรวจสอบแหล่งที่มาของวัตถุดิบ ดูรายงานการทดสอบ และเลือกอุปกรณ์vaporizerที่เหมาะสม

สำหรับผู้ผลิต แม้จะมีความเสี่ยงทางกฎหมาย แต่การสร้างมาตรฐานและความโปร่งใสในกระบวนการผลิต อาจช่วยเพิ่มความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภค และส่งผลให้ตลาดโรซินในไทยเติบโตอย่างยั่งยืนในอนาคต ไม่ว่าคุณจะเป็นผู้ใช้งานหรือผู้ผลิต การเข้าใจลึกซึ้งเกี่ยวกับโรซินและวิธีการสกัด Solventless จะช่วยให้คุณตัดสินใจได้อย่างชาญฉลาดและปลอดภัยยิ่งขึ้น